Skender Limani

Kur patën fillue hapat e parë medial për promovimin e idesë mbi ndërtimin e Udhës Merdare – Morine, besoj qi secili prej nesh asht ndje kapak si patriot. Ashtë thanë qi kjo Udhë, qi ka me ju bashkue Udhës tjetër t’Kombit, asaj Morine - Durrës, ka me kanë Udha e zhvillimit t’Kosovës, edhe ekonomikisht edhe socialisht.

Kjo Udhë na asht thanë qi ka me e mundësue qarkullimin e mallnave e t’mirave tjera materiale poshtë e naltë Kosovës, në të vërtetë, poshtë e naltë Kosovës e Shqipnisë, pastaj Serbisë, Malit të Zi e Maqedonisë. Kjo, sipas analistave, kishte me prue mirëqenie ma të shtuese ekonomike për qytetarët e Kosovës, por, si u tha, jo vetëm për neve por edhe për vendet e tjera qi i kemi n’kojshi.

Pastaj, na u tha qi Kosova ka me u ba me autostradë t’vet, njajtë si e kanë edhe vendet tjera t’zhvillueme n’Unionin Europian, por edhe ma larg, matanë detit n’Amerikë e matanë Turqisë n’Lindje. Bile, na u tha qi kjo rrugë ka me e mundësue Bashkimin e Kombit.

Pra, nuk e besoj qi ka pas njeri n’Kosovë qi nuk asht gëzue kur ka nije për këtë Udhë. Por, dalngadal, çdo ditë e ma shumë, po bindna në të kundërtën - qi kjo Udhë nuk do me na dal ashtu si ishte projekti ideor, ashtu si u përhap menjihere nga mediat e Hashimit e Fatimirit e te publiku, te qytetarët e Kosovës.

Kur i shikon n’tanësi, janë dy gjana qi lidhen me ndërtimin e kësaj Udhe, si te çdo gja tjetër. E para asht aspekti ekonomik, ndërsa e dyta asht aspekti politik i kësaj Udhe. Në të dyja rastet, Udha e Kosovës nuk po del në terren ashti si u lind n’kokë, si ide.

Po e shohim qi Udhës së Kombit po i livrit çmimi çdo ditë. Herë po na thuhet qi ka me kushtue 400 milionë euro, herë 600 milion euro, e herë mbi nji (1) miliardë euro. Pastaj, herë po thuhet qi duhet me u rrasë n’borxh me mujt me ndërtue këtë Udhë, e herë po na thuhet qi kjo rrugë mundet me u  ndërtue edhe vet, prej buxhetit t’Kosovës, prej pareve tona.

Nga përvoja me ndërtime qi kemi tash e ma shumë se dhjetë (10) vjet, menjihere mund të konkludojmë qi këtu, në këtë muhabet, dikush asht kah rren, se dikush asht kah përzien e zien diçka. Sido qi t’bahet n’fund, nga përvoja jonë e përditshme, nuk kishte me kanë çudi nëse n’fund konkludojmë që edhe me këtë rast, me Udhën e Kombit, na kanë rjepë.

E dyta asht aspekti politik. Përkundra asaj qi po thuhet qi Udha e Kombit e Kosovës (Merdare -Morinë)  ka me ju bashkue Udhës tjetër t’Kombit (Durrës-Morinë), mue po më del qi kur këto dy Udha t’bahen bashkë, pra bashkohen, atëherë Serbisë po i mundësohet dalja n’deti, dalja n’Detin Adriatik. Sepse kjo Udhë, n’fakt dhe n’praktikë, po e lidh Serbinë me Detin Adriatik dhe prej aty me Italinë, Greqinë, kontinentin afrikan dhe pastaj me pjesët tjera t’botës. Pra, kjo Udhë nuk po del qi ka me kanë Udha e Kombit, pra nji Udhë qi ka me e bashkue dhe me afrue (me avitë) Kosovën me Shqipninë dhe anasjelltas.

Po e përsërisë. Kur patën fillue hapat e parë medial për promovimin e idesë mbi ndërtimin e Udhës Merdare – Morine, secili prej nesh asht ndje kapak si patriot. Sepse na ashtë thanë qi kjo Udhë, qi ka me ju bashkue rrugës tjetër t’Kombit, asaj Morine – Durrës, asht Udha e zhvillimit t’Kosovës, edhe ekonomikisht edhe socialisht. Por, tek e fundit, kur t’ia analizojsh edhe shkronjat kësaj Udhe, aty shihet qi bahet fjalë për ndërtimin e Udhës Merdare – Morine, pra asht fillimi i Serbisë dhe fundi i Kosovës dhe pastaj fillimi i Shqipnisë dhe fillimi i Detit Adriatik (Morine – Durrës). Kështu, Serbia po e fiton dajlen n’Detin Adriatik.

Dikush mundet me e quejtë këtë Udhë si Udha e afrimit dhe e socializimit të rajonit, pra e socializmit të Serbisë, Kosovës, Shqipnisë, Malit të Zi dhe Maqedonisë. Por, këtë e demanton përvoja. Përvoja na thotë qi Serbia gjithmonë ka qenë e gatshme me luftue (ajo edhe ka luftue) për me pas dalje n’Detin Adriatik. E sot, në kohën e tashme, daljen e Serbisë n’Detin Adriatik po ja mundëson Kosova. Bile, Serbia nuk po ka nevojë me luftue e me vra kërkon, plus nuk po ka nevojë me dhanë asnji pare e asnji euro-cent investim në këtë Udhë. Udhën po ja marojna na, me paret tona, nëse nuk hina n’borxh.

Zakonisht, nuk jam nga ata qi janë skeptik, por analizat e mia dhe përvoja e Kosovës po më tregon qi kjo Udhë ma së paku ka me u përdorë e me u shkel prej kosovarëve. Kjo Udhë ka me na kushtue shtrejt me hi në te, vetëm me kalue nëpër te, për me shkue n’Shqipni.

Bile, nuk e di a po e vereni, por sa herë qi po del Fatmir Limaj n’mediet e veta me ekipin e tij të ndërtimit t’Udhës së Kombit (zakonisht me Kaqusha Jasharin qi mezi po flet shqip), ata po marrin qëndrim mbrojtës. Ata nuk po na flasin për laverdine ekonomike e sociale e politike qi kishte me prue kjo Udhë, por po e mbrojnë ndërtimin e kësaj Udhe, dhe nga kush?, nga kosovarët. Me pa pas Fatmiri këso qëndrimi nëpër mediat e Serbisë, ndoshta e kisha kuptue, por nuk po e kuptoj qëndrimin e tij mbrojtës karshi publikut e qytetarëve t’Kosovës.

Ose, pse Shqipnia e Sali Berishës ke e gatshme me i falë Greqisë pjesë të Detit Adriatik qi i takonte asaj? Ka lidhje edhe me Udhën e Kombit. Sepse nëse krejt bahet si e do puna, Serbisë pritet me ju shtue mirëqenia ekonomike (pak edhe Kosovës). Njihere u planifikue me e ba portin e Shën Gjinit si port për Kosovë dhe të tjerët qi e përdorin Udhën e Kombit. Por, prapë ju kthen portit të Durrësit. Greqia deshti me e marr atë copë t’Detit Adriatik, si kanal, dhe me e shfrytëzue me e ngritë “rampën” për krejt anije-kontenjerat qi pritet me zbarkue n’Durrës, me pague taksa. Sepse nëse Udha e Kombit del si duhet, atëherë kjo Udhë e neutralizon ndjeshëm portin e Selanikut, prej nga kalojnë disa nga të ardhunat ekonomike të Kosovës, Serbisë, Maqedonisë, etj. 

Se e zgjata pak. Se di a po e vëreni na gjithnji po ja nisim gjanave për të mirë, por ato po përfundojnë gjinji keq për neve. E rolin kryesor po e kena vet na, pa na majt askush.    

Share Link: